کم برندی پیدا می‌شه که مشتری‌هاش این‌قدر بهش وابسته باشن. بلکبری این وابستگی رو داشت؛ و همین، شاید بخشی از دلیل سقوطش بود.
گوشی‌ای که آدم‌ها عاشقش بودن
اوایل دهه‌ی ۲۰۰۰، بلکبری گوشی مدیرها، سیاستمدارها و آدم‌های مشهور بود. ایمیل امن، کیبورد فیزیکی و پیام‌رسان اختصاصیش اون رو به یه ابزار کاری غیرقابل‌جایگزین تبدیل کرده بود.
باراک اوباما بعد از رسیدن به ریاست‌جمهوری حاضر نشد بلک‌بریش رو کنار بذاره و کیم کارداشیان هم سال‌ها از علاقه‌ش به بلکبری حرف می‌زد.
وقتی آیفون اومد
سال ۲۰۰۷ آیفون با صفحهی لمسی کامل اومد و کمی بعد اپاستور راه افتاد. بلکبری مطمئن بود مشتری‌های حرفه‌ای هیچ‌وقت کیبورد فیزیکی رو کنار نمی‌ذارن.
ولی بازار عوض شد: گوشی دیگه فقط ابزار ایمیل نبود؛ دوربین، اپلیکیشن و سرگرمی بود. سهم بلکبری از بازار گوشی‌های هوشمند طی چند سال به زیر یک درصد رسید و سال ۲۰۱۶ ساخت گوشی رو کنار گذاشت.
روان‌شناسی پشتش: تله‌ی موفقیت
پژوهشگرهای مدیریت به این وضعیت می‌گن «تله‌ی شایستگی» یا «تله‌ی موفقیت» (Competency Trap): سازمانی که در یه کار خیلی موفقه، همون کار رو بیشتر و بهتر انجام می‌ده و کمتر سراغ یادگیری چیزهای جدید می‌ره.
کیبورد فیزیکی دلیل موفقیت بلکبری بود. همین موفقیت باعث شد مدیرهاش نتونن ببینن که دنیا داره به سمتی می‌ره که این مزیت دیگه مهم نیست.
فرق وفاداری با عادت
خیلی از مشتری‌های بلکبری به خاطر عادت و هزینه‌ی تغییر مونده بودن، نه چون محصول هنوز بهترین بود. وقتی جایگزین به اندازه‌ی کافی جذاب شد، این «وفاداری» خیلی سریع از بین رفت.
وفاداری واقعی یعنی مشتری با وجود گزینه‌های بهتر می‌مونه، چون هنوز ارزش می‌گیره. عادت فقط تا وقتی کار می‌کنه که گزینه‌ی بهتری نیومده باشه.
درسی برای کسبوکار کوچیک
از خودت بپرس: دلیل اصلی که مشتری‌ها الان من رو انتخاب می‌کنن، پنج سال دیگه هم مهمه؟ اگه یه رقیب جدید همین فردا چیزی بیاره که این مزیت رو بی‌اهمیت کنه، من چیکار می‌کنم؟
هر چند ماه یه بار، به مشتریهایی که رفتن گوش کن، نه فقط به اون‌هایی که موندن. معمولاً آینده رو اول همون‌هایی می‌بینن که از تو جدا شدن.
پرسش‌های پرتکرار
چرا بلکبری شکست خورد؟
یکی از دلایل اصلی این بود که بعد از ورود آیفون و اپاستور، دیر به سمت صفحهی لمسی و اکوسیستم اپلیکیشن رفت و به مزیت قبلیش (کیبورد فیزیکی و ایمیل) تکیه کرد.
تله‌ی موفقیت یعنی چی؟
وضعیتی که سازمان به خاطر موفقیت در یه روش، همون روش رو تکرار می‌کنه و از یادگیری و تغییر لازم غافل می‌شه.
چطور یه کسبوکار کوچیک از این تله دوری کنه؟
با بازبینی منظم دلیل انتخاب شدنش، گوش دادن به مشتریهایی که رفتن و آزمایش دائمی ایدههای جدید.